Khởi nghiệp từ ghế nhà trường – hướng đi thiết thực cho sinh viên giáo dục nghề nghiệp

Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng cạnh tranh, yêu cầu đối với người lao động không chỉ dừng lại ở bằng cấp mà ngày càng đòi hỏi nhiều về năng lực và kỹ năng thực hành, khả năng thích ứng và tinh thần chủ động tạo việc làm. Đối với sinh viên giáo dục nghề nghiệp (GDNN), khởi nghiệp vì thế không còn là lựa chọn mang tính cá nhân, mà trở thành một định hướng phù hợp với mục tiêu đào tạo gắn với thực tiễn sản xuất, kinh doanh và nhu cầu xã hội.

Khởi nghiệp trong GDNN không đồng nghĩa với việc sinh viên phải thành lập doanh nghiệp ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Trước hết, đó là quá trình hình thành tư duy đổi mới, biết khai thác ngành, nghề được đào tạo để tạo ra giá trị, từng bước chuẩn bị cho con đường lập nghiệp bền vững sau khi tốt nghiệp.

Khởi nghiệp giúp sinh viên GDNN chủ động việc làm sau tốt nghiệp

Thực tế cho thấy, một bộ phận sinh viên sau khi tốt nghiệp vẫn còn tâm lý trông chờ vào tuyển dụng, thiếu kỹ năng tự tạo việc làm. Việc tiếp cận khởi nghiệp từ sớm giúp sinh viên nhận thức rõ hơn về cơ hội nghề nghiệp gắn với ngành, nghề được đào tạo. Thông qua quá trình học tập, thực hành, thực tập tại doanh nghiệp và tham gia các hoạt động trải nghiệm nghề nghiệp, sinh viên hiểu rõ đặc thù nghề, nhu cầu của thị trường lao động và năng lực của bản thân.

Thông qua khởi nghiệp, sinh viên được “học bằng việc làm”, từng bước hình thành kỹ năng tổ chức công việc, làm chủ quy trình tạo ra dịch vụ và sản phẩm, từ nhỏ đến vừa, phù hợp với khả năng và bối cảnh của chính mình. Sinh viên được rèn luyện các  kỹ năng: lập kế hoạch, quản lý thời gian, chi phí, tiếp cận khách hàng và tiếp cận thị trường, từ đó hình thành tư duy tổ chức sản xuất, cung ứng dịch vụ một cách khoa học, hạn chế tình trạng làm việc manh mún, tự phát.

Trên cơ sở đó, sinh viên có thể chủ động lựa chọn con đường lập nghiệp phù hợp với năng lực và điều kiện thực tế: tham gia làm việc tại doanh nghiệp để tích lũy kinh nghiệm; tự tạo việc làm dưới hình thức hộ kinh doanh, tổ nhóm lao động; hoặc từng bước phát triển mô hình sản xuất, dịch vụ khi đủ điều kiện. Khởi nghiệp vì vậy góp phần mở rộng con đường việc làm cho sinh viên GDNN, không bó hẹp trong mô hình làm thuê truyền thống.

Nhà trường – môi trường thuận lợi để sinh viên HCCT rèn luyện và trải nghiệm khởi nghiệp

Là cơ sở giáo dục nghề nghiệp đào tạo các ngành thuộc lĩnh vực thương mại, dịch vụ và du lịch, Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch Hà Nội có nhiều điều kiện thuận lợi để tổ chức đào tạo gắn với thực hành, thực tập và trải nghiệm nghề nghiệp. Chương trình đào tạo của nhà trường được xây dựng theo hướng tăng cường thời lượng thực hành, giúp sinh viên sớm tiếp cận môi trường làm việc thực tế, nắm bắt quy trình tổ chức kinh doanh, cung ứng dịch vụ và yêu cầu của thị trường lao động.

Hệ thống phòng thực hành và các không gian học tập chuyên môn của nhà trường là môi trường quan trọng để sinh viên rèn luyện tay nghề, thử nghiệm ý tưởng nghề nghiệp, dịch vụ và mô hình kinh doanh quy mô nhỏ phù hợp với ngành học. Đội ngũ giảng viên có chuyên môn vững vàng, am hiểu nghề và giàu kinh nghiệm thực tiễn không chỉ thực hiện nhiệm vụ giảng dạy mà còn đóng vai trò tư vấn, định hướng và đồng hành cùng sinh viên trong quá trình học tập, thực hành và lựa chọn con đường lập nghiệp phù hợp sau khi tốt nghiệp.

Hoạt động khởi nghiệp góp phần nâng cao chất lượng đào tạo nghề

Thông qua các hoạt động khởi nghiệp và trải nghiệm thực tế, sinh viên có điều kiện vận dụng trực tiếp kiến thức, kỹ năng nghề vào thực tiễn, qua đó nâng cao tay nghề và rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và yêu cầu thực tế của doanh nghiệp. Đồng thời, sinh viên từng bước hình thành năng lực làm việc nhóm, tổ chức công việc, rèn luyện tác phong công nghiệp và ý thức kỷ luật lao động – những yếu tố quan trọng đối với người lao động trong bối cảnh hiện nay.

Khởi nghiệp gắn với nghề – hướng đi thực tế và bền vững

Khởi nghiệp trong sinh viên GDNN cần được định hướng bắt đầu từ những việc nhỏ, sát với ngành, nghề được đào tạo, phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội và nhu cầu thực tế của địa phương. Sinh viên không chạy theo phong trào, không nóng vội mở rộng quy mô khi chưa đủ điều kiện, mà từng bước tích lũy kinh nghiệm, phát triển ổn định và bền vững.

Sau khi tốt nghiệp, sinh viên có thể lựa chọn các hình thức khởi nghiệp thiết thực như mở cơ sở dịch vụ nghề nghiệp quy mô nhỏ, tổ chức tổ nhóm lao động hoặc phát triển mô hình sản xuất, kinh doanh hộ gia đình. Đây là những hướng đi phù hợp với năng lực cá nhân và định hướng phát triển kinh tế – xã hội tại địa phương.

Vai trò đồng hành của nhà trường trong hoạt động khởi nghiệp của học sinh, sinh viên

Với vai trò là cơ sở giáo dục công lập, nhà trường chú trọng đồng hành cùng sinh viên trong giáo dục khởi nghiệp thông qua việc lồng ghép nội dung khởi nghiệp vào chương trình đào tạo; tổ chức các hoạt động trải nghiệm, cuộc thi, câu lạc bộ nghề nghiệp; tăng cường kết nối với doanh nghiệp và cơ sở sản xuất để sinh viên học tập và thực hành. Qua đó, sinh viên được trang bị tư duy đúng, kỹ năng cần thiết và định hướng phù hợp để lập nghiệp từ nghề, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và hiệu quả giải quyết việc làm sau tốt nghiệp.

Khởi nghiệp không chờ đến ngày ra trường. Bắt đầu sớm, làm thật, tích lũy từng bước – đó chính là cách sinh viên chủ động nắm lấy tương lai của mình. Khi sinh viên dám nghĩ, dám thử và dám chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình, mỗi trải nghiệm đều trở thành vốn quý cho tương lai. Hãy bắt đầu ngay hôm nay – từ năng lực đang có, từ nhu cầu thực tế – để tự tạo cơ hội cho chính mình và bước ra đời với một hành trang vững vàng.

Nguyễn Thị Thu Hoài – phòng CT HSSV